News
Enter

 

Jabłka w profilaktyce chorób ?

Napisany przez
Jabłka w profilaktyce chorób ?

            Od 1620 roku znane jest powiedzenie: “an apple a day keeps the doctor away”, (unikniemy wizyty u lekarza, gdy będziemy spożywali jabłka). 

 

          Jabłka mogą być konsumowane w stanie świeżym, w postaci przetworzonej jak np. soki i napoje jabłkowe. Owoce te są bogate w biologicznie czynne związki, wśród których za główne substancje prozdrowotne uważa się błonnik i związki fenolowe.
          Najważniejsze miejsce w profilaktyce chorób serca zajmują owoce, warzywa i otrzymane z nich soki bogate w fito-składniki (Świderski i inni, 2002; Rimm i inni, 1996). Wbrew niektórym opiniom, prawidłowej diety, zalecającej spożywanie 5 razy dziennie owoców i warzyw, nie można, zastąpić nutraceutykami tj. substancjami oczyszczonymi i spożywanymi w postaci kapsułek. Są one, w takiej postaci mniej skuteczne z powodu braku zbilansowania i synergizmu występującego w owocach i warzywach. Ponadto owoce i warzywa oraz ich przetwory są znacznie tańsze, mają większą aktywność i nie wiążą się z ryzykiem przedawkowania. Zwiększając spożycie owoców i warzyw można zapobiec 19% nowotworów układu trawiennego, 31% przypadkom choroby niedokrwiennej serca oraz 11% zawałów serca (Liu, 2003).

 

           

Nie sposób przecenić wpływu substancji zawartych w owocach i warzywach na profilaktykę chorób  chorobom układu krążenia:

 

  1. Jako przeciwutleniacze powstrzymują  utlenianie cholesterolu, powodującego zwężanie naczyń krwionośnych;
  2. Hamują skuteczniej niż aspiryna, tworzenie płytek krwi powodujących zakrzepicę;
  3. Poprawiają wytrzymałość nabłonka;
  4. Zwiększają, przepływ krwi i obniżają jej nadciśnienie.

 


W jednym nieobranym jabłku jest około 3g błonnika, tj. powyżej 10% dziennego zapotrzebowania. Połowę z tego stanowi błonnik rozpuszczalny (pektyny). Zdrowotne zalety jabłek, wynikające z zawartości w nich błonnika, polegają głównie na ich wpływie na poziom cholesterolu, który obniżają (Raskin, Ripoll, 2004). Nierozpuszczalny błonnik jabłek, podobnie jak otręby, pochłania cholesterol z przewodu pokarmowego i usuwa go.

Rozpuszczalny błonnik obniża ilość LDL (złego) cholesterolu wytwarzanego w wątrobie. Jedno duże jabłko w dziennej diecie obniża zawartość cholesterolu we krwi o 8-11%. Jedząc dwa jabłka dziennie można zmniejszyć poziom cholesterolu o 16%. Również w badaniach na zwierzętach jabłka wykazywały zdolność obniżania LDL („złego”) cholesterolu i wzrost („dobrego”) cholesterolu HDL. Przypisywano to wysokiemu stężeniu substancji o aktywności przeciwutleniającej jak pochodnych kwercetyny i katechin (Boyer, Liu, 2004).

Wraz z obniżeniem poziomu cholesterolu zmniejsza się również ryzyko chorób naczyń krwionośnych, zawału mięśnia sercowego i wylewu. W badaniach Hertoga i innych (Hertog et al. 1993) wykazano, że spożywanie 110 g jabłek dzienne zmniejsza w 49% ryzyko zawału serca u mężczyzn. Cholesterol LDL nie jest jedyną substancją usuwaną z organizmu przez błonnik.

Błonnik rozpuszczalny w wodzie, czyli m.in. pektyna jabłkowa, ma też zdolność wyłapywania toksycznych związków (toksyn bakteryjnych, jonów metali ciężkich, takich jak ołów, rtęć) i zapobiega ich wchłanianiu przez jelito. Zarówno rozpuszczalne, jak i nierozpuszczalne frakcje błonnika mają aktywność przeciwnowotworową, wynikającą ze zmniejszania zaparć i usuwania potencjalnie toksycznych substancji ze stolcem.

Błonnik jabłkowy odgrywa dużą rolę w regulacji zaburzeń gospodarki lipidowej – nie tylko dlatego, że obniża stężenie cholesterolu, ale także dzięki wpływowi na wydalanie kwasów żółciowych i tłuszczów ze stolcem oraz zmniejszenie wchłaniania triglicerydów.

Kolejnymi substancjami odpowiedzialnymi za właściwości prozdrowotne jabłek są związki fenolowe, w tym szczególnie flawonoidy. Jabłka są jednym z głównych źródeł flawonoidów w diecie w Ameryce i Europie. W owocach tych zawarte są pochodne kwercetyny, epikatechina, procyjanidyny i kwas chlorogenowy, znane jako wyjątkowo silne przeciwutleniacze.

Zawartość polifenoli w surowcu może wahać się od 0,1 do 5,0 g/kg owoców, w tym skórce jest ich około siedmiokrotnie więcej niż w miąższu (Pearson i inni, 1999). Polifenole jabłek wykazują 2-3-krotnie większą aktywność niż witamina C i E (Lu i Foo, 2000). Proantocyjanidyny zawarte w jabłkach jako przeciwutleniacze zapobiegają oksydacji cholesterolu LDL, obniżają ciśnienie tętnicze krwi, blokując aktywność enzymów uczestniczących w skurczu naczyń, hamują agregację płytek krwi.

Całkowita aktywność przeciwutleniająca 100g jabłek (ze skórką) odpowiada ekwiwalentowi około 1500 mg witaminy C (mimo, że zawartość witaminy C jest tylko około 5,7 mg/100g). Skórki jabłek zawierają pochodne kwercetyny oraz witaminę C, która wzmacnia aktywność przeciwutleniającą tych pierwszych. Obie te substancje korzystnie wpływają na system odpornościowy organizmu człowieka.

Spożywanie jabłek jest najłatwiejszym sposobem zwiększenia ilości owoców w codziennej diecie. Można je przechować w lodówce i spożywać w stanie świeżym przynajmniej 2-3 razy w tygodniu. Konsumpcję ich można urozmaicić poprzez dodatek plastrów jabłek do płatków w porannym śniadaniu, czy do jogurtu lub sałatki owocowej, jak również jako przekąski z chrupek jabłkowych.

Przemysłowe przechowywanie jabłek w komorach z kontrolowaną atmosferą nie ma większego wpływu na zmiany związków fitochemicznych. Po 100 i 200 dniach przechowywania ich ilość pozostawała na podobnym poziomie jak po zbiorze. Natomiast przetwarzanie jabłek na soki klarowane w istotnym stopniu obniża w nich zawartość substancji fitochemicznych.

Nowym trendem w technologii soków jabłkowych jest produkcja soków mętnych. Soki te produkowane są bez, klarowania, filtracji zawierają znacznie więcej bioaktywnych polifenoli niż klarowane. Obecność pektyn w mętnych sokach jabłkowych dodatkowo poprawia aktywność biologiczną zawartych w nich przeciwutleniaczy. Tak otrzymany produkt ma zbliżoną aktywność biologiczną do świeżych owoców. Najnowszą innowacją w produkcji soków jest wyciskanie całych owoców.

 

          Technologia „Whole Press TM” (pol. Całe wyciskanie), stosowana w produkcji Cappy Całe Jabłko, pozwala nie tylko pominąć proces klarowania, ale i wykorzystać cały owoc – a tym samym jego cenne składniki – do stworzenia produktu niezwykle bogatego w błonnik. Dzięki tej technologii Cappy Całe Jabłko zwiera dwa razy więcej błonnika niż inne mętne soki jabłkowe dostępne na rynku.

Jak wykazali Aprikian i inni. (Aprikian i inni. 2003), że łącznie pektyny i związki fenolowe jabłek, mogą obniżać cholesterol i triglicerydy zawarte we krwi i wątrobie, bardziej niż oddzielnie pektyny jabłkowe i polifenole. Takim produktem jest sok mętny, w którym zachowane są zarówno pektyny i związki fenolowe.

W badaniach porównujących soki klarowne i mętne wykazano, że tylko soki mętne posiadały aktywność przeciwnowotworową. Bitsh stwierdził, że po spożyciu mętnego soku jabłkowego obserwowano 52% wzrost potencjału przeciwutleniającego w plazmie krwi osób, które wypiły po 700 ml soku (Bitsh i inni, 2001). W Europie Zachodniej i USA wzrasta zainteresowanie naturalnie mętnymi sokami jabłkowymi. Na przykład w Niemczech stanowią one 20-25% ogólnego spożycia soku jabłkowego, wynoszącego 12l na osobę rocznie. W Japonii 80% soków jabłkowych spożywanych jest w postaci soków naturalnie mętnych.

 

 

 

Prof. dr hab. Jan Oszmiański


Kierownik Zakładu Technologii Owoców i Warzyw
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

 

LITERATURA:

 

  1. Świderski F.: Żywność wygodna i funkcjonalna. WNT, Warszawa 2002
  2. Rimm E.B., Ascherio A., Giovannuci E.: Vegetable, fruit and cereal fiber intake and risk of coronary heart disease among men. Journal of American Medical Association, 275, 447-451, 1996
  3. Liu R.H. Heath benefits of fruit and vegetables are from additive and synergistic combinations of phytochemical. Am. J. Clin. Nutr. 2003, 78, (suppl.) 517s-520s
  4. Raskin I, Ripoll C.: Can an apple a day keep the doctor away? Current Pharmaceutical Design, 2004, 3, 1381-1392
  5. Hertog M.G.L., Feskens E.J.M.:Dietary antioxidant flavonoids and risk of coronary heart disease the Zutphen elderly study. Lancet,342, 1007-1011, 1993
  6. Pearson D.A., Tan C.H., Gershwin M.E.: Apple juice inhibits human low density lipoprotein oxidation. Life Sciences, v. 66, 21, 1913-1920, 1999
  7. Lu Y., Foo L.Y.: Antioxidant and radical scavenging activities of polyphenols from apple pomace . Food Chemistry, 68, 81-85, 2000
  8. Miller N.J., Rice-Evans C.A.: The relative contributions of ascorbic acid and phenolic antioxidants to the total antioxidant activity of orange and apple fruit juices and blackcurrant drink. Food Chemistry v. 60, 3, 331-337, 1997
  9. Boyer J., Liu R.H.: Review. Apple phytochemicals and their health benefits. Nutrition Journal, 2004, 3, 1–15
  10. Aprikian O, Duclos V, Guyot S, Besson C, Manach C, Bernalier A,Morand C, Remesy C, Demigne C: Apple pectin and a polyphenols rich apple concentrate are more effective together than separately on fecal fermentations and plasma lipids in rats. J Nutr 2003, 133:1860-1865
  11. Bitsch R,. Netzel M., Carle E.: Bioavailability of antioxidative compounds from Brettacher apple juice in humans. Innovative Food Science & Emerging Technologies 1, 2001, 245-249

 

1 Komentarze

    • Avatar
      obniżenie cholesterolu

      Cholesterol – organiczny stosunek chemiczny, lipoid z klik steroidów kategoryzowany także do alkoholi[9]. Jego wtórne zachodzą w błonie każdej cel brutalnej, działając na nią stabilizująco a decydując o wielu jej własnościach. Jest także poprzednikiem sporych obowiązujących steroidów takich jak kwasy żółciowe czy inkrety steroidowe. Potocznie cholesterolem wskazuje się dotychczasowe w osoczu posok podobne substancje lipidowe – lipoproteiny, w skład jakich między innymi trafia sami cholesterol. Cholesterol jest niezbywający do obowiązującego działania organizmu i opuszcza zarówno ze źródeł pożywnych gdy zaœ biosyntezy de novo. Stanowi on fundament do syntez wielu ważnych biologicznie dynamicznych okruszyn: inkrety seksualne, kortykosterydy, witamina D3 a jej metabolity, glikozydy nasercowe sitosterole, poniektóre alkaloidy kwasy żółciowe. W stworze człowieka cholesterol przebiega w tkankach a w osoczu posok z kliką 3β-hydroksylową pustą albo zestryfikowaną długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi. Ogólna ilość cholesterolu w stworze banalnego człowieka istnieje obliczana na ok. 140 g[10]. Przestarzała nazwa cholesterolu to cholesteryna. Spis treści 1 Budowa korpuskuły 2 Reakcje syntetyczne 2.1 Addycja do wiązania dualnego 2.2 Utlenianie 3 Biosynteza 3.1 Utworzenie mewalonianu 3.2 Stworzenie elementu pięciowęglowego 3.3 Łączenie jednostek izoprenoidowych 3.4 Cyklizacja 3.5 Obróbka lanosterolu 4 Wchłanianie 5 Krążenie 6 Znaczenie biologiczne 7 Cholesterol oraz chorób układu rotowania 7.1 Normy zawartości we juchy 8 Ciekłokrystaliczne wtórne cholesterolu 9 Przypisy 10 Bibliografia 11 Linki obrzeżne Budowa molekuły numeracja atomów węgla cholesterolu Cholesterol zaliczamy do steroidów. Są owe stosunki należące do lipoidów (cechą scalające bardzo rozliczne substancje tej sitwy jest cherlawa rozpuszczalność w wódce charakteryzująca samą cholesterol umiejscawiający się w systemie w lipoproteinach albo błonach biologicznych – w środowisku hydrofobowym). Jak w trafie innych steroidów, cząsteczka cholesterolu dysponuje 3 pierścienie sześciowęglowe (cykloheksanowe, jeden z nich brzmieje sama krzepnięcie podwójne) i czwarty pięciowęglowy (cyklopentanowy)[11]. Oznacza się spożywa stopniowymi literami alfabetu łacińskiego zgodnie A, B i C natomiast D. Pierścienie sześciowęglowe, obrazowane na konturach zazwyczaj w kreacyj sześciokąta kształtnego, w rzeczywistości przedsiębiorą konformację krzesłową. Niesie to za sobą jacyœ konsekwencje. Między innymi z 12 podstawników pierścienia cykloheksanowego 6 znoszonych istnieje ekwatorialnie (równikowo, w bok), 6 kolejnych aksjalnie (3 w górę, 3 w rów asumptem teoretycznej płaszczyzny pierścienia) a te właśnie prezentuje przeważające stłoczenie przestrzenne. Wobec tego atomy węgla tworzące przylegające pierścienie spoczywają powszednio aksjalnie, zaœ także w miejscu stupor względem siebie (jedna z grup wyznaczona jest łagodnie do masy, druga nieobficie w stronę wrogą, bliŸniaczo, gdy w losie trans-dekaliny[11]). Obie gromad metylowe zestawione aksjalnie niejako wystają na sztorc nad równiną pierścieni (są w miejscu β)[12]. Grupa hydroksylowa absorbuje miejsce ekwatorialne[12]. szablon odrobiny Ta zawikłana molekuła dysponuje aż 8 asymetrycznych (chiralnych) atomów węgla mienionych siedliskami stereogenicznymi. Są to atomy o rozmiarach 3, 8, 9, 10, 13, 14, 17, 20. Teoretycznie korzystając z stylu, według którego optymalna liczebnoœć izomerów wynosi 2n, dokąd n – liczba atomów chiralnych, wolno policzyć, iż kartel taki powinien mieć 28=256 izomerów optycznych, wśród których wyróżnilibyśmy 128 dwójki enancjomerów, substancje stosowne do rozmaitych par egzystowałyby zaś asumptem siebie diastereoizomerami. Jednakże, gdy owe przeważnie ma miejsce w wypadku ustrojów mocnych, przebiega w nich tylko jeden. Poza owym obstaje pamiętać, iż mam do czynienia z molekułą o mnogich streszczonych pierścieniach natomiast wejœciowe w zabawę rozciągnięcia steryczne hamują bycie wielu z akademickich izomerów[13].

Zostaw komentarz

Skomentuj

* Imię:
* E-mail: (Nie publikowane)
   Strona www: (Adres strony zhttp://)
* Komentarz: